Wat is een galblaasmucocele?
De galblaas is een klein orgaan vlakbij de lever, waarin het lichaam gal opslaat totdat een hond gaat eten. Gal wordt aangemaakt door de lever en is nodig voor de vertering van vetten uit het voer van je hond. Om te voorkomen dat de galblaas zelf wordt aangetast door gal, produceert de wand van de galblaas een dun laagje slijm om zichzelf te beschermen. Bij dieren met een galblaasmucocele gaat er iets mis met de productie van dit slijm: hun galblaas maakt veel grotere hoeveelheden en heel rubberachtig slijm. Waarom dat precies gebeurt, is niet bekend. Wel weten we dat er op celniveau iets misgaat in hetzelfde systeem als bij mensen die last hebben van taaislijmziekte.
Normaal stroomt gal soepel vanuit de galblaas naar de dunne darm. Bij een galblaasmucocele hoopt het taaie slijm zich langzaam maar zeker steeds meer op in de galblaas. In eerste instantie is dat niet alarmerend, maar op termijn raakt de galblaas voller en voller en komt de wand steeds meer onder druk te staan. Dat kan leiden tot verschillende problemen, zoals een galweginfectie, verstopping van de galwegen met het ingedikte slijm of een scheur in de galblaaswand. Dat zijn spoedgevallen.
Welke honden lopen meer risico op een galblaasmucocele?
Een galblaasmucocele komt vaker voor bij bepaalde rassen. Shetland Sheepdogs (Shelties) zijn duidelijk oververtegenwoordigd, maar ook Cocker Spaniels en kleine hondenrassen zoals Border Terriërs, Pomerianen en Dwergschnauzers hebben een verhoogd risico. Meestal gaat het om middelbare tot oudere honden.
Er is ook een verband met bepaalde hormonale en stofwisselingsstoornissen, zoals:
- Hypothyreoïdie (trage schildklier)
- Hyperadrenocorticisme, ook wel de ziekte van Cushing genoemd
- Verhoogde vetten in het bloed (hyperlipemie, hypercholesterolemie, hypertriglyceridemie)
Of deze aandoeningen de mucocele veroorzaken of er simpelweg mee samengaan, is nog niet volledig opgehelderd. Maar het is wel een reden om bij honden met deze aandoeningen extra alert te zijn op signalen van galblaasproblemen.
Wat zijn de symptomen van een galblaasmucocele bij de hond?
De symptomen van een galblaasmucocele bij de hond zijn vaak vaag en aspecifiek. Sommige honden hebben zelfs geen klachten. Wat je kunt merken bij je hond is bijvoorbeeld dat hij:
- minder eetlust heeft
- af en toe braakt
- lusteloos of slomer is dan normaal
- soms buikpijn lijkt te hebben
In een later stadium, of als de galblaas al beschadigd is, kunnen ernstigere klachten optreden zoals geelzucht (gele verkleuring van het oogwit, de slijmvliezen of huid), koorts, ernstige buikpijn en algehele verslechtering van de toestand.
Zowel de milde als ernstigere symptomen kunnen ook bij diverse andere ziektes passen, zoals een chronische darmontsteking, nierproblemen, leverfalen of bloedafbraak. Daarom is vaak verder onderzoek nodig voor een definitieve diagnose.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Bloedonderzoek
Bij bloedonderzoek worden vaak afwijkingen gezien in de leverwaardes. Enzymen zoals ALT en alkalisch fosfatase zijn dan verhoogd. Dit is suggestief voor schade aan de lever of galwegen, maar zegt nog niet direct iets over de galblaas. Soms is ook de bilirubinewaarde verhoogd, wat geelzucht kan veroorzaken.
Echografie
Een echo van de buik is essentieel om de galblaas goed in beeld brengen. Een mucocele kan verschillende vormen hebben, afhankelijk van het stadium. In het begin kan het eruit zien als onbeweeglijke troebele inhoud (sludge). Een meer “volwassen” galblaasmucocele krijgt een kenmerkende stervorm of een “kiwi-patroon”. Tijdens een echo kan de dierenarts of dierenarts-radioloog ook beoordelen of de wand van de galblaas nog intact is, of dat er tekenen zijn van een lek of ruptuur.
Onderzoek van gal
Bij ongeveer 15-20% van de honden met een galblaasmucocele blijkt er ook sprake van een bacteriële infectie. Dit kan worden aangetoond door de gal op kweek te zetten. Toch wordt het afgeraden om gal via een punctie uit de galblaas af te nemen voor verder onderzoek. De wand van de galblaas kan bij dieren met een mucocele erg fragiel zijn. Zo’n punctie kan dan leiden tot een beschadiging, lekkage en ernstige buikvliesontsteking.
Behandeling van galblaasmucocele bij honden: operatie of afwachten?
De behandeling van een galblaasmucocele bij honden hangt af van verschillende factoren, zoals het stadium van de mucocele, hoe ernstig de situatie is, of er nog andere ziektes spelen, en de kosten.
Chirurgische verwijdering van de galblaas
In de meeste gevallen is een operatie de aanbevolen behandeling. De galblaas wordt dan volledig verwijderd, een ingreep die cholecystectomie heet. Honden kunnen prima leven zonder galblaas. De lever blijft gewoon gal aanmaken die dan rechtstreeks naar de darm stroomt. Bij een enkeling moet de voeding na afloop worden aangepast naar een vetarm dieet.
Hoe eerder de operatie plaatsvindt, hoe beter de prognose. Wanneer de galblaas al gescheurd is, is de operatie complexer en is de kans op complicaties groter.
Conservatieve behandeling
Als een galblaasmucocele in een vroeg stadium per toeval wordt ontdekt, dan wordt soms gekozen voor een medicamenteuze aanpak. Hierbij wordt vaak ursodeoxycholzuur voorgeschreven, in de hoop dat dit de ingedikte gal weer vloeibaarder maakt en ontstekingsreacties in de galwegen afnemen. Verder kan je dierenarts leverondersteunende supplementen (bv. SAMe, silymarin), antibiotica en een vetarm en/of hypoallergeen dieet voorstellen. Er zijn overigens maar enkele patiënten in de wetenschappelijke literatuur beschreven waarbij een conservatieve behandeling daadwerkelijk tot verbetering leidde. Nauwkeurige monitoring is daarom belangrijk, mede omdat de situatie snel kan verslechteren.
Behandeling van gelijktijdige of onderliggende ziektes
Zoals gezegd worden honden met een galblaasmucocele vaker gediagnosticeerd met hypothyreoïdie, hyperadrenocorticisme of hyperlipidemie. Het is belangrijk dat niet alleen de mucocele, maar ook deze aandoeningen worden behandeld.
Wat als de galblaas gescheurd is?
Een blokkade van de galwegen, een scheur in de galblaas of een buikvliesontsteking zijn spoedgevallen die heel snel levensbedreigend kunnen worden. Symptomen zijn onder meer plotselinge ernstige verslechtering, hevige buikpijn en/of koorts. Als een hond hiermee wordt gediagnosticeerd, is een operatie noodzakelijk. De overlevingskans is in zo’n geval aanzienlijk lager dan bij een geplande operatie. Dit onderstreept hoe belangrijk vroege herkenning en tijdig ingrijpen zijn.
Waarom een second opinion bij een galblaasmucocele?
Als jouw dierenarts afwijkingen ziet in de leverwaardes of iets opvallends op de echo, is het soms lastig om de ernst van de situatie of de beste vervolgstap in te schatten. Als internist heb ik dagelijks te maken met dit soort complexe interne aandoeningen. Hierdoor kan ik jullie helpen bij het stellen van de diagnose of het kiezen van de beste behandeling. Je hoeft daarvoor niet per se op reis. Via een digitaal consult kan ik je in veel gevallen ook van goed advies voorzien.
Twijfel je of jouw hond een galblaasmucocele heeft, wil je meer weten over de beste behandeling of wat de prognose is? Neem dan contact op en vraag een digitaal consult aan. Zo weet je snel waar je aan toe bent.
Hoe maak ik een afspraak?
- Een e-mailconsult vraag je eenvoudig aan door het digitale aanvraagformulier in te sturen. Je krijgt binnen drie werkdagen antwoord van Bart.
- Een videoconsult kun je via de website inplannen op een moment dat het jou uitkomt.
Bart Ruijter is Europees specialist interne geneeskunde bij honden en katten. Naast zijn werk als specialist in een dierenziekenhuis, biedt Bart digitale second opinions en consulten via internistvoordieren.nl.