In het kort
Een voedselallergie komt veel voor. Het blijkt bij katten vaak te gaan om een overgevoeligheid voor rundvlees, kippenvlees of vis. Een eliminatiedieet is de enige manier om een voedselallergie vast te stellen. Je probeert dan enige tijd alle voedingsmiddelen te vermijden waar je kat mogelijk overgevoelig voor kan zijn. Bij 50-70% van de katten met een chronische maagdarmontsteking kun je op deze manier het probleem vaststellen én oplossen.
Onderstaande informatie geldt voor katten met maagdarmklachten als gevolg van een voedselallergie. Heeft jouw kat alleen huidklachten? Dan verandert dit in principe niets aan de opzet van het dieet, maar je moet het dan langer doorzetten, namelijk in totaal drie maanden.
Snel verder naar
- Hoe voer je een eliminatiedieet uit?
- Het juiste testdieet
- Eliminatiedieet succesvol, en dan?
- Provocatietest
Bart Ruijter, internist voor dieren, behandelt regelmatig katten met een mogelijke voedselallergie. Denk je dat dit bij jouw huisdier ook speelt en wil je meer advies hoe je dit kunt vaststellen en behandelen? Vraag dan een digitaal consult aan.
Hoe voer je een eliminatiedieet uit?
Een eliminatiedieet wordt uitgevoerd met een hypoallergeen voer. Het is behoorlijk streng: jouw kat mag gedurende de testperiode alleen water drinken en niets anders eten dan de voorgeschreven voeding, tenzij je anders hebt afgesproken met je dierenarts, specialist of voedingsdeskundige. Dat betekent tijdelijk geen koekjes of snoepjes. Ook in hypoallergene snacks kunnen namelijk stoffen zitten waarop je kat verkeerd reageert. Let er ook goed op dat je kat niet stiekem etensrestjes in huis opeet of – als hij buiten komt – af en toe door buurtbewoners wordt gevoerd.
Als er sprake is van een voedselallergie of -intolerantie, dan zie je vaak na twee weken de eerste verbetering ontstaan. Het is dan een goed idee om vol te houden, want binnen vier tot zes weken na de start is je kat waarschijnlijk volledig klachtenvrij. Heeft jouw kat stiekem iets anders gegeten tijdens de testperiode, dan is het advies om het eliminatiedieet nog een aantal weken langer voort te zetten.
Soms knapt een kat niet op van de ene hypoallergene voeding, maar wel van een andere. Daarom kan het raadzaam zijn om in overleg met je dierenarts of specialist meerdere eliminatiediëten uit te voeren, voordat wordt geconcludeerd dat jouw kat geen voedselovergevoeligheid heeft. Overstappen naar een volgend dieet kan na twee tot vier weken.
Voedselallergie vaststellen: hoe kies je het juiste dieet?
Voor een eliminatiedieet bestaan drie verschillende soorten hypoallergeen dieet. Er is geen bewijs dat het ene type hypoallergeen voer vaker aanslaat dan het andere. Wel is het belangrijk om de voeding zorgvuldig uit te kiezen: bij voorkeur zitten er geen bekende allergenen in en geen dierlijk eiwit dat je kat al eens eerder heeft gegeten, tenzij het gehydrolyseerd eiwit betreft.
- Voeding op basis van gehydrolyseerde eiwitten (klein geknipte eiwitten). Voorbeelden zijn Royal Canin® Anallergenic, Hill’s® z/d en Purina PRO PLAN® HA Hypoallergenic. In alle drie de gevallen betreft dit een complete voeding. Als de voeding een succes is, dan kan je het de rest van het leven blijven voeren. Voor kittens geldt dit niet: die hebben een andere voedingsbehoeften en moeten na de testfase mogelijk over op een speciale variant voor opgroeiende katten. Overleg in dat geval met je dierenarts wat je het beste kunt voeren totdat jouw kat volwassen is.
- Een dieet met één eiwitbron. Het is belangrijk om een eiwitbron te kiezen die jouw kat nog nooit heeft gegeten, zoals paard, konijn, hert of insect. Indien mogelijk wordt gekozen voor een incomplete voeding als testdieet, om de kans op overgevoeligheidsreacties te verkleinen. Als jouw kat opknapt van dat voer, dan is het wel belangrijk dat het voor de lange termijn wordt aangevuld met een supplement. Je kunt op dat moment ook overstappen naar een complete, hypoallergene voeding. Voorbeelden van incomplete voedingen zijn de verschillende varianten van Trovet® Unique Protein of Raw Veterinary Diets® Mono Protein Horse. Voorbeelden van complete voedingen zijn bijvoorbeeld Trovet® Hypoallergenic en varianten van Vet-Concept.
- Een zelfbereid dieet. Samen met de arts of in overleg met een voedingsspecialist wordt een dieet op maat samengesteld. Vaak wordt er gekozen voor een “onbekende” diersoort als eiwitbron. Het dieet wordt aangevuld met gekookte rijst, aardappel, tapioca of pasta. Voor de langere termijn worden groentes en supplementen met vitamines en mineralen toegevoegd om er een complete maaltijd van te maken. Het is meestal ook mogelijk om na afloop van een succesvol zelfbereid eliminatiedieet over te stappen naar een standaard hypoallergene voeding (gehydrolyseerd of één eiwitbron).
Eliminatiedieet succesvol, en dan?
Een enkele keer is het mogelijk om terug te keren naar de oude voeding. Je kat had dan blijkbaar geen allergie, maar slechts een tijdelijke verstoring, en het is dus niet nodig om levenslang een hypoallergeen dieet voeren. Maar vaker is er wél sprake van een allergie en zal je kat toch weer ziekteverschijnselen ontwikkelen. Dan zul je alsnog het hypoallergene voer moeten geven.
Hoewel het medisch gezien niet noodzakelijk is, is het begrijpelijk dat je na verloop van tijd jouw kat met voedselallergie ook af en toe wat anders wil geven. Het beste kun je dan voor een plantaardige of hypoallergene beloning kiezen. Zo zijn er snacks van gedroogd vlees van verschillende diersoorten. Verander maximaal één ding per maand. Als het mis gaat, dan weet je in dat geval wat de oorzaak is en kun je er direct weer mee stoppen.
Provocatietest
Als jouw kat is gediagnosticeerd met een voedselovergevoeligheid, dan kun je met een provocatietest uitzoeken welke ingrediënten hij niet kan verdragen. Bij een provocatietest wordt gedurende enkele weken een mogelijk allergeen toegevoegd aan het dieet. Je blijft dan het hypoallergene dieet voeren en geeft je kat daarnaast bijvoorbeeld steeds wat rundvlees. Gaat dat fout, dan weet je dat je kat niet tegen rundvlees kan. Dit kun je vervolgens ook doen voor kippenvlees, eieren, melkproducten, maïs, varkensvlees, vis, etc.
In principe is het niet essentieel om provocatietests uit te voeren. Je kunt je kat ook gewoon strikt hypoallergeen voer blijven geven, al dan niet aangevuld met plantaardige of hypoallergene snacks.
Denk je dat jouw kat een voedselallergie heeft? Wil je hulp met de diagnose? Bart Ruijter, internist voor dieren, denkt tijdens een digitaal consult graag met je mee.
Laatste controle inhoud: 01-04-2025